heemst

Wat is heemst?

De echte heemst (Althaea officinalis) is een meerjarige plant uit de kaasjeskruidfamilie en komt oorspronkelijk uit Europa, Azië en Noord-Afrika. Heemst valt meteen op door z’n indrukwekkende hoogte en de fluweelzachte, grijsgroene bladeren met licht gekartelde randen. De Bloemen, die van juni tot september verschijnen, zijn zacht wit tot roze van kleur en hebben een opvallende, komvormige uitstraling. Heemst werd vroeger al gezien als een belangrijke geneeskrachtige plant; zelfs de oude Grieken en Romeinen waardeerden z’n verzachtende werking. Tegenwoordig wordt heemst gewaardeerd in de natuurgeneeskunde, maar ook als sierplant in de tuin. De geneeskrachtige delen van de plant, vooral de wortel, werden traditioneel gebruikt bij hoest, keelpijn en maagklachten.

Kaasjeskruidfamilie: Heemst

Heemst is een bekend lid van de kaasjeskruidfamilie (Malvaceae), een grote plantenfamilie met meer dan 200 soorten. Bekende familieleden zijn bijvoorbeeld hibiscus, stokroos en wilde malva. Wat deze planten gemeen hebben, zijn hun komvormige Bloemen, die in allerlei kleuren bloeien en vaak bestuivende insecten zoals bijen, vlinders en hommels aantrekken. Echte heemst onderscheidt zich vooral door z’n geneeskrachtige slijmstoffen, die hem zo waardevol maken in de kruidengeneeskunde. Deze slijmstoffen zijn complexe koolhydraten die een beschermend laagje op de slijmvliezen vormen en verzachtend werken. Heemst is dus echt een multitalent binnen de familie en wordt gewaardeerd om z’n schoonheid én z’n bijzondere eigenschappen.

De werking van heemst: Gezondheidsvoordelen

Heemst is een veelzijdig kruid, waarvan de werking vooral te danken is aan het hoge gehalte aan slijmstoffen. Deze slijmstoffen vormen een beschermend laagje over geïrriteerde slijmvliezen in keel en mond, wat vooral bij droge hoest en keelpijn verzachtend werkt. Verder bevat de plant flavonoïden en etherische oliën, die ontstekingsremmend en antioxidatief werken. Ook bij maag- en darmklachten heeft heemst zich bewezen, omdat de slijmstoffen de maagwand kalmeren. In de natuurgeneeskunde wordt heemst als mild middel gebruikt bij prikkelhoest, gastritis en zelfs uitwendig bij huidirritaties.

De geneeskrachtige plant in de spotlight

Echte heemst

De echte heemst, ook wel "geneeskrachtige heemst" genoemd, behoort tot de oudste geneeskrachtige planten uit de geschiedenis. In het oude Griekenland stond de plant al bekend als middel tegen hoest en maagklachten. Hippocrates zelf raadde heemst aan bij ontstekingen van de slijmvliezen. Vooral de slijmoplossende en verzachtende eigenschappen van de heemstwortel zijn bijzonder. De wortel wordt traditioneel gedroogd en verwerkt tot thee, siroop of tincturen. Deze toepassingen zijn vooral prettig bij verkoudheid, omdat de slijmstoffen de geïrriteerde slijmvliezen kalmeren. Uitwendig kan de wortel als kompres gebruikt worden bij huidirritaties en lichte brandwonden. In de moderne natuurgeneeskunde wordt echte heemst vooral ingezet als plantaardig middel bij prikkelhoest en spijsverteringsklachten.

Heemst als struik in de tuin

Heemst is niet alleen een geneeskrachtige plant, maar ook een prachtige struik voor in de tuin. Met een hoogte tot wel 1,5 meter en z’n opvallende Bloemen is het een echte blikvanger in elke border. Heemst houdt van zonnige tot halfschaduw plekken en doet het vooral goed in goed doorlatende, vochtige grond. In de tuin wordt heemst vaak als haagplant gebruikt, omdat hij dicht groeit en een lange bloeiperiode heeft. De zachte, roze Bloemen verschijnen van juni tot september en trekken veel bestuivers zoals bijen en vlinders aan. Vooral in natuurlijke tuinen is heemst populair, omdat hij makkelijk te verzorgen en winterhard is. In de winter heeft hij nauwelijks bescherming nodig, wat hem ideaal maakt voor beginners die hun tuinervaring willen uitbreiden.

Heemst snoeien: Tips voor de juiste verzorging

Om ervoor te zorgen dat de heemststruik goed groeit en rijk bloeit, is het belangrijk om hem regelmatig te snoeien. Snoeien doe je het beste in de late winter of het vroege voorjaar, voordat de plant weer uitloopt. Het snoeien van heemst is niet alleen belangrijk voor de vorm, maar ook voor de gezondheid van de plant, omdat je dode takken verwijdert en ruimte maakt voor nieuwe groei. Hier wat tips voor het snoeien van heemst:

• Verjongingssnoei: Verwijder oude, verhoute takken om nieuwe groei te stimuleren.

• Onderhoudssnoei: Kort jonge takken licht in om een volle, compacte vorm te krijgen.

• Gezondheidssnoei: Snoei beschadigde of zieke takken weg om infecties te voorkomen.

Met een goede snoeibeurt blijft de heemststruik gezond en rijkbloeiend en kan hij zich optimaal herstellen.